Tarieven en toezicht 

In de Loodsenwet is bepaald dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de loodsgeldtarieven vaststelt voor de schepen die de Nederlandse havens aandoen. Op basis van een voorstel van het Loodswezen stelt de ACM vóór 1 januari van ieder jaar deze tarieven vast. Na deze tariefvaststelling zijn de risico’s van onvoorziene kosten en/of een minder dan vooraf voor het jaar ingeschat aantal geloodste scheepsreizen geheel voor de registerloodsen.

De hoogte van de loodsgeldtarieven wordt bepaald op basis van een per 1 januari 2014 ingevoerde landelijke tariefstructuur met een starttarief (S) en een trajecttarief (T). In alle Nederlandse zeehavens betaalt elk schip, over dezelfde afstand (maar omgezet in tijd) geloodst, hetzelfde tarief. Het starttarief (S) is een vast basistarief voor het aan boord brengen en halen van de loods, en dekt tevens de vaste kosten van Nederlands Loodswezen. Voor de noordelijke zeehavens geldt een toeslag van 30% op het starttarief. Het tarief is gebaseerd op de actuele diepgang van een schip en wordt gedifferentieerd op basis van het beloodsingspunt (verhaalreis, kruispost, rendez-vous). Het variabele trajecttarief (T) is gebaseerd op de actuele diepgang en de af te leggen afstand van een schip. Voor bijzondere reizen geldt een additioneel tarief (A). Hieronder vallen bijvoorbeeld bijzondere transporten, ijsgang of inzet van meerdere loodsen.

Nederlands Loodswezen doet jaarlijks aan de ACM een tariefvoorstel. De twee belangrijkste elementen hiervoor zijn de optelsom van alle voorziene kosten (de begroting) en het aantal voorziene loodsreizen, exclusief de dienstverlening aan de Vlaamse Scheldehavens. Voorafgaand aan het indienen van dit tariefvoorstel bij de ACM stelt Nederlands Loodswezen via een formele consultatiebijeenkomst vertegenwoordigers van bij ministeriële regeling aangewezen openbare lichamen betrokken bij het bestuur van één of meer zeehavens en representatieve organisaties van ondernemers in het scheepvaart- en havenbedrijf in de gelegenheid hun zienswijze op het voorstel kenbaar te maken. Na een eerste tariefvoorstel, dat op 15 juli bij de ACM wordt ingediend, vindt in het najaar zo nodig bijstelling plaats op basis van de meest recente gegevens.

Op basis van het uiteindelijke tariefvoorstel heeft de ACM het loodsgeldtarief voor 2019 vastgesteld op min 1,93%. De macro-tariefmutatie vanaf de invoering van de landelijk uniforme loodsgeldtariefstructuur in 2014 tot en met het Tariefbesluit 2019 bedraagt -2,49%, oftewel een gemiddelde tariefdaling van -0,42% per jaar. De tariefmutatie voor 2020 bedraagt +3,06%.

In onderstaande grafiek is de macro-ontwikkeling van de loodsgeldtarieven (de gele lijn) afgezet tegen de ontwikkeling van de prijs- en loonindex.

Voor het goed inschatten van het aantal geloodste scheepsreizen schakelt Nederlands Loodswezen de externe expertise van Ecorys in, waarbij op basis van een gevalideerd model rekening wordt gehouden met ontwikkelingen in de markt. Deze inschattingen worden tweemaal per jaar opgesteld, in maart en in september. Desondanks blijkt het juist voorspellen van het aantal schepen dat in een jaar de Nederlandse havens aandoet lastig. De huidige ontwikkelingen door COVID-19 zorgen voor een uitdaging in dit proces voor het tariefvoorstel 2021 en Nederlands Loodswezen onderzoekt hoe daar nu invulling aan kan worden gegeven.

In onderstaande tabel zijn de ramingen van de reizen door Ecorys voor de verschillende scenario’s weergegeven naast de werkelijke reizen over 2019.

Het aantal te loodsen reguliere scheepsreizen is door Ecorys geraamd op 94.122 voor het lage scenario, 97.442 voor het middenscenario en 100.304 voor het hoge scenario.

In onderstaande tabel worden de reizen weergegeven inclusief 442 bijzondere reizen.

 

Raming Ecorys

Werkelijk

Havengebied

Laag

Midden

Hoog

 
     

Harlingen / Terschelling

514

560

595

532

Delfzijl / Eemshaven

2.992

3.258

3.461

2.872

Den Helder

134

138

140

138

Amsterdam-IJmond

13.536

13.956

14.345

14.053

Rotterdam- Rijnmond

57.364

58.742

60.091

57.492

Scheldemonden Wetschepen

10.266

11.160

12.013

11.343

Subtotaal wetschepen

84.806

87.814

90.645

86.430

Scheldemonden Scheldevaart

9.316

9.628

9.659

9.450

     
 

94.122

97.442

100.304

95.880